طرز تهیه غذاهای معروف شیراز؛ معرفی ۳ غذای سنتی و محلی شیرازی

شیراز یکی از شهرهای معروف ایران است که علاوه بر باغ‌ها، بناهای تاریخی و عطر بهارنارنج، غذاهای سنتی و خوشمزه‌ای هم دارد. وقتی صحبت از غذاهای معروف شیراز می‌شود، چند غذای شناخته‌شده به ذهن می‌رسد که هرکدام طعم و روش پخت خاص خودشان را دارند.

دوپیازه آلو، قنبر پلو و کلم پلو از جمله غذاهای سنتی و محلی شیراز هستند که در این مطلب سراغ آن‌ها می‌رویم. این سه غذا از نظر مواد اولیه، زمان آماده‌سازی، طعم و روش پخت با هم فرق دارند. به همین دلیل بسته به اینکه برای یک وعده ساده خانوادگی غذا می‌خواهید یا برای یک مهمانی، می‌توانید گزینه مناسب‌تری را انتخاب کنید.

در این مطلب علاوه بر آشنایی با این سه غذای معروف شیرازی، مواد اصلی و روش کلی تهیه هرکدام را هم بررسی می‌کنیم و در پایان می‌گوییم هر غذا برای چه موقعیتی مناسب‌تر است.

فهرست مطالب

• غذاهای سنتی شیراز چه ویژگی‌هایی دارند؟

• دوپیازه آلو شیرازی؛ یک غذای ساده و خانگی

• قنبر پلو شیرازی؛ یک غذای ملس و پرملات

• کلم پلو شیرازی؛ غذای معروف و خوش‌عطر شیراز

• مقایسه دوپیازه آلو، قنبر پلو و کلم پلو

• برای هر موقعیت کدام غذای شیرازی را انتخاب کنیم؟

• نکات مهم برای تهیه غذاهای شیرازی

• سوالات متداول درباره غذاهای معروف شیراز

• سفره‌تون همیشه رنگین

غذاهای سنتی شیراز چه ویژگی‌هایی دارند؟

وقتی به لیست غذاهای شیرازی نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که همه آن‌ها برای مهمانی‌های رسمی یا مناسبت‌های خاص درست نمی‌شوند. بعضی غذاها مثل دوپیازه آلو ساده هستند و می‌توان آن‌ها را برای یک وعده معمولی خانواده آماده کرد. بعضی دیگر مثل قنبر پلو و کلم پلو مواد بیشتری دارند و برای مهمانی یا یک سفره کامل مناسب‌تر هستند.

در غذاهای سنتی شیراز از مواد مختلفی مثل برنج، گوشت، سبزی‌های معطر، کشمش، گردو، رب انار و سیب‌زمینی استفاده می‌شود. کنار هم قرارگرفتن این مواد باعث شده غذاهای شیرازی طعم‌های متنوعی داشته باشند.

در ادامه سه غذای معروف شیراز را معرفی می‌کنیم که هرکدام ویژگی‌ها و کاربرد خاص خودشان را دارند.

دوپیازه آلو شیرازی؛ یک غذای ساده و خانگی

دوپیازه آلو یکی از غذاهایی است که با چند ماده اولیه ساده می‌توان آن را آماده کرد. پایه این غذا سیب‌زمینی و پیاز است و رب، زردچوبه، فلفل و نمک نیز برای کامل‌کردن طعم آن استفاده می‌شوند.

اما نام غذا ممکن است برای کسی که با غذاهای شیرازی آشنا نیست، کمی عجیب باشد. چرا باید غذایی که در آن سیب‌زمینی وجود دارد، «دوپیازه آلو» نام داشته باشد؟ دلیلش این است که در زبان محلی شیراز، «آلو» به سیب‌زمینی گفته می‌شود؛ بنابراین منظور از آلو در نام این غذا، میوه آلو نیست و ماده اصلی آن همان سیب‌زمینی است.

برای آماده‌کردن این غذای شیرازی ساده، ابتدا سیب‌زمینی‌ها پخته می‌شوند تا نرم شوند. در همین فاصله پیاز خردشده در تابه تفت داده می‌شود و بعد رب و ادویه‌ها به آن اضافه می‌شوند. سیب‌زمینی پخته نیز پس از خردشدن به ترکیب پیاز اضافه می‌شود و همه مواد با هم تفت می‌خورند.

در بعضی دستورها می‌توان برای تنوع از جعفری تازه، فلفل دلمه‌ای یا قارچ نیز استفاده کرد. این مواد اجباری نیستند و بیشتر زمانی کاربرد دارند که بخواهید طعم یا ظاهر غذا را تغییر دهید.

یکی از نکات مهم در تهیه دوپیازه آلو این است که سیب‌زمینی را بیش از اندازه نپزید. سیب‌زمینی باید نرم شود، اما آن‌قدر له نشود که هنگام خردکردن و مخلوط‌شدن با پیاز شکل خود را از دست بدهد.

این غذا برای زمانی مناسب است که می‌خواهید با مواد اولیه معمول آشپزخانه یک وعده گرم و ساده درست کنید. همچنین برای کسانی که تازه آشپزی را شروع کرده‌اند، مراحل آن نسبتاً قابل‌مدیریت است.

اگر می‌خواهید مقدار دقیق مواد و روش تهیه این غذا را ببینید، می‌توانید دستور کامل طرز تهیه دوپیازه آلو شیرازی را در مقاله اختصاصی آن دنبال کنید.

قنبر پلو شیرازی؛ ترکیبی ملس و پرملات

قنبر پلو از آن دسته غذاهای محلی شیراز است که ترکیب مواد اولیه آن باعث می‌شود طعم متفاوتی نسبت به بسیاری از پلوهای معمول داشته باشد. در این غذا برنج در کنار گوشت چرخ‌کرده، پیاز، گردو، کشمش، رب انار و زعفران قرار می‌گیرد.

بخش مهم قنبر پلو، مایه‌ای است که همراه برنج استفاده می‌شود. گوشت چرخ‌کرده با نمک، فلفل و زردچوبه مزه‌دار می‌شود و به شکل کوفته‌های کوچک درمی‌آید. این کوفته‌های ریز سرخ می‌شوند و سپس همراه پیاز، گردوی خردشده، کشمش، رب انار و زعفران ترکیب می‌شوند.

در اینجا رب انار نقش مهمی در طعم نهایی دارد. همراه‌شدن آن با کشمش باعث می‌شود غذا مزه‌ای ملس پیدا کند؛ به همین دلیل قنبر پلو برای کسانی که به غذاهای ملس علاقه دارند، گزینه جذابی است.

بعد از آماده‌شدن مایه، برنج به روش آبکش آماده می‌شود و مایه گوشت و گردو در میان لایه‌های برنج قرار می‌گیرد. در پایان، برنج همراه زعفران دم می‌کشد تا مواد و عطر زعفران به‌خوبی در غذا پخش شوند.

قنبر پلو از نظر زمان و تعداد مراحل، نسبت به دوپیازه آلو کار بیشتری دارد. آماده‌کردن گوشت‌های قلقلی، تهیه مایه و دم‌کردن برنج باعث می‌شود برای درست‌کردن آن کمی زمان و حوصله بیشتری لازم باشد.

در عوض، نتیجه نهایی یک غذای اصلی کامل است که می‌تواند برای مهمانی، دورهمی خانوادگی یا زمانی که می‌خواهید یک غذای سنتی متفاوت روی سفره داشته باشید، انتخاب مناسبی باشد.

یکی از مزیت‌های کاربردی قنبر پلو این است که مایه آن را می‌توان پیش از دم‌کردن برنج آماده کرد. بنابراین اگر قرار است برای مهمان غذا درست کنید، می‌توانید بخشی از کار را زودتر انجام دهید.

اگر ترکیب طعم ملس رب انار و کشمش را دوست دارید، قنبر پلو می‌تواند یکی از جذاب‌ترین گزینه‌ها در میان غذاهای معروف شیراز برای شما باشد.

برای آشنایی با مقدار مواد و تمام جزئیات پخت، دستور کامل طرز تهیه قنبر پلو شیرازی را می‌توانید در مقاله اختصاصی آن بخوانید.

کلم پلو شیرازی؛ یکی از غذاهای اصیل و شناخته‌شده شهر

در میان غذاهای شیرازی، کلم پلو جایگاه ویژه‌ای دارد. این غذا از ترکیب برنج، کلم، گوشت چرخ‌کرده و سبزی‌های معطر تهیه می‌شود و در نسخه مورد بررسی ما، ریحان، شوید و نعنا نقش مهمی در طعم و عطر آن دارند.

برای آماده‌کردن مایه کلم پلو، ابتدا پیاز خردشده تفت داده می‌شود و گوشت چرخ‌کرده به آن اضافه می‌شود. پس از تغییر رنگ گوشت، ادویه‌ها و سبزی‌های خشک وارد تابه می‌شوند. سپس کلم خردشده به مواد اضافه می‌شود تا همراه گوشت و پیاز بپزد و نرم شود.

در پایان آماده‌سازی مایه، زعفران دم‌کرده و کشمش به آن اضافه می‌شود. کشمش بهتر است مدت زیادی روی حرارت نماند تا نسوزد و طعم غذا را خراب نکند.

برنج نیز جداگانه آماده می‌شود و بعد از آبکش‌کردن، همراه با مایه کلم و گوشت به‌صورت لایه‌لایه در قابلمه قرار می‌گیرد. زعفران و کره نیز در زمان دم‌کشیدن به برنج اضافه می‌شوند.

آنچه کلم پلو را از یک پلوی معمولی جدا می‌کند، ترکیب کلم با سبزی‌های معطر و گوشت است. این غذا می‌تواند یک وعده اصلی و سیرکننده برای خانواده باشد و در عین حال، برای سفره مهمانی هم ظاهر مناسبی داشته باشد.

کلم پلو همچنین انتخاب خوبی برای کسانی است که می‌خواهند یک غذای سنتی شیرازی را امتحان کنند اما به دنبال غذایی هستند که در آن برنج و مواد اصلی غذا در یک ترکیب واحد سرو شوند.

برای تهیه این غذا با مقدار دقیق مواد و مراحل کامل، می‌توانید به مقاله طرز تهیه کلم پلو شیرازی مراجعه کنید.

مقایسه دوپیازه آلو، قنبر پلو و کلم پلو

این سه غذا از معروف‌ترین غذاهای شیرازی هستند، اما از نظر مواد اولیه، زمان پخت، طعم و موقعیت سرو تفاوت‌هایی دارند. جدول زیر می‌تواند انتخاب بین آن‌ها را راحت‌تر کند.

این جدول یک نکته مهم را نشان می‌دهد: انتخاب بین این سه غذا بیشتر از اینکه به «بهترین غذای شیرازی» مربوط باشد، به شرایط شما بستگی دارد. اگر زمان کمی دارید، دوپیازه آلو راحت‌تر است. اگر غذای ملس و پرملات می‌خواهید، قنبر پلو گزینه مناسبی است. اگر یک غذای برنجی با کلم و سبزی‌های معطر می‌خواهید، کلم پلو انتخاب خوبی خواهد بود.

برای هر موقعیت کدام غذای شیرازی را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب از میان غذاهای معروف شیراز بهتر است اول ببینید برای چه موقعیتی می‌خواهید غذا درست کنید.

برای یک وعده ساده خانوادگی

دوپیازه آلو انتخاب راحت‌تری است. مواد اولیه آن ساده است و برای آماده‌کردن آن به مراحل زیادی نیاز ندارید. اگر قرار است برای تعداد کمی از اعضای خانواده غذا درست کنید، این غذا می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

برای مهمانی

قنبر پلو و کلم پلو هر دو برای مهمانی مناسب هستند. قنبر پلو برای کسانی که طعم ملس و ترکیب گوشت، گردو و کشمش را دوست دارند، انتخاب خوبی است.

کلم پلو هم برای مهمانی مناسب است، به‌خصوص اگر مهمان‌ها غذاهای برنجی و سبزی‌های معطر را دوست داشته باشند.

در انتخاب غذا برای مهمانی تعداد مهمان‌ها نیز اهمیت دارد. برای جمع‌های بزرگ، غذاهایی که بتوان بخشی از موادشان را از قبل آماده کرد، مدیریت آشپزی را آسان‌تر می‌کنند. از این نظر، مایه قنبر پلو و کلم پلو را می‌توان پیش از زمان نهایی پخت آماده کرد.

برای زمانی که غذای متفاوتی می‌خواهید

اگر همیشه غذاهای معمول برنجی درست می‌کنید و می‌خواهید غذای جدیدی را امتحان کنید، کلم پلو یا قنبر پلو می‌تواند تنوع خوبی به برنامه غذایی شما بدهد.

برای زمانی که وقت کمی دارید

در میان این سه غذا، دوپیازه آلو زمان و کار کمتری نیاز دارد. بنابراین اگر می‌خواهید سریع‌تر غذا آماده کنید، این گزینه مناسب‌تر است.

به ذائقه افراد توجه کنید

یک عامل دیگر، ذائقه اعضای خانواده است. اگر طعم ملس را دوست دارید، بهتر است قنبر پلو را با توجه به همین ویژگی انتخاب کنید. اگر سبزی‌های معطر را دوست دارید، کلم پلو احتمالاً بیشتر با سلیقه شما هماهنگ خواهد بود.

آیا می‌توان در قنبر پلو و کلم پلو به‌جای گوشت از مرغ استفاده کرد؟

در هر دو غذا می‌توان در آشپزی خانگی مرغ را جایگزین گوشت کرد. با این حال، باید توجه داشته باشید که دستور سنتی این غذاها با گوشت تهیه می‌شود.

در کلم پلو می‌توانید مرغ پخته و ریش‌ریش‌شده را همراه مایه کلم استفاده کنید. این روش برای کسانی که مرغ را بیشتر از گوشت دوست دارند، گزینه خوبی است.

در قنبر پلو هم می‌توان از مرغ استفاده کرد، اما طعم نهایی غذا با نسخه سنتی فرق خواهد داشت؛ چون ترکیب گوشت قلقلی، رب انار، کشمش و گردو بخش مهمی از طعم اصلی این غذاست.

پس اگر هدف شما تهیه غذای اصیل شیرازی است، بهتر است از گوشت استفاده کنید. اما اگر می‌خواهید دستور را با سلیقه خانواده هماهنگ کنید، استفاده از مرغ هم ممکن است.

غذاهای شیرازی را با چه چیزهایی سرو کنیم؟

برای کامل‌ترشدن سفره می‌توانید غذاهای شیرازی را با چند همراه ساده سرو کنید. لازم نیست برای هر غذا چند نوع مخلفات آماده کنید؛ یک یا دو انتخاب مناسب کافی است.

سالاد شیرازی

سالاد شیرازی یکی از شناخته‌شده‌ترین سالادهای ایرانی است و در کنار غذاهای برنجی انتخاب خوبی است. خیار، گوجه و پیاز خردشده در کنار چاشنی مناسب، سالادی ساده و تازه برای کنار غذا می‌سازند.

در کنار کلم پلو شیرازی، سالاد شیرازی انتخاب بسیار خوبی است و می‌تواند در کنار برنج و مایه گوشتی، سفره را متعادل‌تر کند. کنار قنبر پلو هم می‌توان آن را سرو کرد تا در کنار طعم ملس و مواد نسبتاً پرملات غذا، یک همراه تازه داشته باشید.

برای دوپیازه آلو نیز می‌توان سالاد شیرازی را در نظر گرفت، به‌خصوص اگر بخواهید یک وعده ساده را با یک همراه تازه کامل کنید.

شربت بهارنارنج

بهارنارنج یکی از چیزهایی است که با شیراز شناخته می‌شود. به همین دلیل شربت بهارنارنج می‌تواند برای یک سفره با حال‌وهوای شیرازی انتخاب خوبی باشد.

این شربت به‌خصوص در روزهای گرم سال می‌تواند نوشیدنی مناسبی در کنار غذا باشد. بهتر است میزان شیرینی نوشیدنی را طوری تنظیم کنید که در کنار غذا آزاردهنده نباشد.

ماست

ماست ساده یا ماست چکیده هم می‌تواند در کنار کلم پلو یا قنبر پلو سرو شود. اگر غذای اصلی طعم قوی‌تری دارد، ماست ساده انتخاب خوبی برای کنار آن است.

نکات مهم برای تهیه غذاهای شیرازی در خانه

سیب‌زمینی دوپیازه آلو را زیاد نپزید

سیب‌زمینی باید به اندازه‌ای پخته شود که نرم باشد، اما له نشود. اگر بیش از حد بپزد، هنگام خردکردن و مخلوط‌کردن با مواد ممکن است شکل خود را از دست بدهد.

گوشت قلقلی را کوچک درست کنید

در قنبر پلو بهتر است گوشت‌های قلقلی خیلی بزرگ نباشند. اندازه کوچک باعث می‌شود گوشت راحت‌تر بپزد و همراه برنج و مواد دیگر بهتر سرو شود.

کشمش را زیاد تفت ندهید

کشمش برای این غذاها به تفت زیادی نیاز ندارد. در کلم پلو بهتر است فقط حدود یک دقیقه در تابه بماند. در قنبر پلو هم بعد از اضافه‌کردن کشمش، تفت کوتاه کافی است.

زعفران را در چند مرحله استفاده کنید

در قنبر پلو و کلم پلو می‌توانید بخشی از زعفران دم‌کرده را داخل مایه و بخشی را روی برنج بریزید. این کار باعث می‌شود هم مایه غذا و هم برنج رنگ و طعم بهتری داشته باشند. بهتر است مقدار مصرف را با توجه به حجم غذا تنظیم کنید. استفاده بیش از اندازه لزوماً غذا را خوشمزه‌تر نمی‌کند و ممکن است تعادل طعم‌ها را به هم بزند.

مایه غذا را از قبل آماده کنید

اگر قرار است قنبر پلو یا کلم پلو را برای مهمانی درست کنید، می‌توانید مایه گوشتی را زودتر آماده کنید. با این کار در زمان پخت نهایی، کار کمتری خواهید داشت و راحت‌تر می‌توانید غذا را آماده کنید.

در پخت برنج عجله نکنید

برای قنبر پلو و کلم پلو، برنج نباید قبل از دم‌کشیدن کاملاً پخته باشد. بهتر است زمانی آن را آبکش کنید که بیرون برنج نرم شده ولی مغز آن هنوز کمی سفت باشد.

این کار کمک می‌کند برنج در زمان دم‌کشیدن له نشود و شکل خود را حفظ کند.

سوالات متداول درباره غذاهای معروف شیراز

غذای معروف شیراز چیست؟

شیراز غذاهای سنتی زیادی دارد، اما دوپیازه آلو، قنبر پلو و کلم پلو از غذاهای معروف و شناخته‌شده این شهر هستند. هرکدام از این غذاها مواد و روش پخت متفاوتی دارند.

معروف‌ترین غذای شیراز برای مهمانی کدام است؟

قنبر پلو و کلم پلو هر دو برای مهمانی مناسب هستند. قنبر پلو طعم ملس دارد و با گوشت، گردو، کشمش و رب انار درست می‌شود. کلم پلو هم با کلم، سبزی‌های معطر، گوشت و برنج تهیه می‌شود.

چرا در دوپیازه آلو از آلو استفاده نمی‌شود؟

در شیراز به سیب‌زمینی «آلو» گفته می‌شود. به همین دلیل نام این غذا دوپیازه آلو است. در تهیه آن از میوه آلو استفاده نمی‌شود و ماده اصلی آن سیب‌زمینی است. 

این نام یکی از ویژگی‌های جالب این غذای محلی شیرازی است که ممکن است برای افراد ناآشنا با آن سؤال ایجاد کند.

آیا قنبر پلو را می‌توان با مرغ درست کرد؟

بله، در آشپزی خانگی می‌توان مرغ را جایگزین گوشت کرد. اما دستور سنتی قنبر پلو با گوشت است و استفاده از مرغ باعث تغییر طعم غذا می‌شود.

آیا کلم پلو را می‌توان بدون گوشت درست کرد؟

بله، می‌توان کلم پلو را بدون گوشت هم درست کرد. در این صورت می‌توانید غذا را با کلم، برنج و سبزی‌های معطر آماده کنید. البته کلم پلو سنتی معمولاً با گوشت تهیه می‌شود.

کلم پلو را با چه چیزی سرو کنیم؟

سالاد شیرازی، ماست ساده و ماست چکیده از گزینه‌های مناسب برای کنار کلم پلو هستند. شربت بهارنارنج هم می‌تواند نوشیدنی مناسبی برای این سفره باشد.

برای یک غذای ساده شیرازی چه گزینه‌ای مناسب است؟

دوپیازه آلو یکی از ساده‌ترین گزینه‌هاست. این غذا با سیب‌زمینی، پیاز و رب آماده می‌شود و نسبت به قنبر پلو و کلم پلو زمان و مواد کمتری نیاز دارد.

آیا قنبر پلو شیرین است؟

قنبر پلو معمولاً طعم ملس دارد. رب انار طعم ترش و کشمش طعم شیرین به غذا می‌دهد و ترکیب این دو باعث می‌شود مزه نهایی غذا ملس باشد.

کدام غذای شیرازی زمان کمتری برای آماده‌شدن نیاز دارد؟

دوپیازه آلو در میان این سه غذا سریع‌تر آماده می‌شود. قنبر پلو و کلم پلو به آماده‌کردن برنج و مایه‌های بیشتری نیاز دارند و در نتیجه زمان بیشتری می‌برند.

آیا دوپیازه آلو فقط برای شام مناسب است؟

خیر. دوپیازه آلو را می‌توان به‌عنوان یک وعده ساده در زمان‌های مختلف سرو کرد. سادگی مواد اولیه و روش تهیه آن باعث می‌شود محدود به یک وعده خاص نباشد و بتوان آن را متناسب با برنامه غذایی خانواده آماده کرد.

سفره‌تون همیشه رنگین

غذاهای سنتی شیراز تنوع خوبی دارند و برای موقعیت‌های مختلف می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. دوپیازه آلو برای یک وعده ساده و خانگی مناسب است، قنبر پلو با طعم ملس و مواد بیشتر می‌تواند برای مهمانی انتخاب شود و کلم پلو هم یک غذای کامل و خوش‌عطر برای خانواده و مهمانی است.

اگر می‌خواهید یک غذای شیرازی درست کنید، لازم نیست حتماً سراغ پیچیده‌ترین گزینه بروید. می‌توانید با دوپیازه آلو شروع کنید و بعد قنبر پلو یا کلم پلو را امتحان کنید.

در نهایت، بهترین غذای شیرازی برای شما غذایی است که با زمان، سلیقه و تعداد افراد خانواده یا مهمان‌ها هماهنگ باشد. با این سه گزینه می‌توانید بخشی از طعم و حال‌وهوای سفره شیرازی را به خانه خود بیاورید.